De hyena, niet de hond is een keuze uit het dichtersleven van Zuca Sardan. Al tijdens zijn studie publiceerde hij in de vorm van stencils. Zijn eerste boek, Cadeira de Bronze (‘Bronzen stoel’) verscheen in 1957 en werd in de zestig jaar daarna gevolgd door allerlei gelegenheidsuitgaven in kleine tot ultrakleine oplagen. Plus een aantal ‘officiële’ boeken (o.a. Ás de colete, Osso do Coração en Ximerix) en veel digitaal werk, vooral op Latijns-Amerikaanse surrealistische websites. Ook de Nederlandse surrealisten Laurens Vancrevel (schrijver-dichter) en Rik Lima (schilder) hebben uitvoerig met hem gecorrespondeerd en samengewerkt.

In 1976 werden enkele gedichten opgenomen in de belangrijke bundel 26 poetas hoje (‘26 dichters nu’), een overzicht van de zogenaamde marginale poëzie, Braziliaanse randdichters dus, waartoe ook bijvoorbeeld de jong gestorven Ana C. behoorde. De bundel die in 2011 in Brussel werd uitgegeven door Europalia, in samenwerking met Poëziecentrum Gent en samengesteld door Flora Süsskind, verwijst hiernaar: Vijfentwintig keer Brazilië – hedendaagse poëzie uit Brazilië. 

Volgt

 

De man in wit pak

 

De man in wit pak

met zwarte stropdas

kwam zichzelf tegen

in zwart pak

met witte stropdas

met zwarte tanden

witte pupillen

witte haren

en een zwart gezicht.

En de twee omarmden elkaar.

 

Toen begreep hij

dat hijzelf noch de een

noch de ander was

want hijzelf was nou

net het verschil tussen

elk van beiden:

voor de zwarte was hij de blanke

voor de blanke was hij de zwarte.

 

Kraaien

 

De maan schittert

kraaien schaterkrassen

Wie ’n bek heeft gaat in ’t graf

Een miezerig schijtwonder

is slechts het begin

van elke dood

 

De eerwaarde schrijdt de kwezels

schetteren de processie

van de schijnheilige Slons

daalt langzaam

schokkerig traag

met behaarde oksels

de steile helling af

glijdt uit grijpt zich vast

aan de rand

ijlt omlaag

 

De kikvorsen in

hun zijden rokjassen

sterven onthoofd

 

De klokken luiden…

opzij opzij…

de maan ziet de zon pas

op het kerkhof…

Maar hij klimt eroverheen

 

Invocatie

 

Leen mij uw oor,

gij grote koningen,

keizers, presidenten

en andere staatshoofden

die het lot bepaalt van de mensheid

de heerlijkheid van uw paleizen

en uw sobere werkvertrekken…

 

Wanneer Napoleon 

een geschil moest beslechten,

een onbehouwen handgreep,

heibel met de koning van Pruisen

of de tsaar van Rusland, ik noem maar wat,

zette hij 

zijn napoleonhoed op zijn hoofd

besteeg zijn witte paardje

en draafde,

trippel trappel,

aan het hoofd van zijn leger

de stuifwolk in

van het katoen 

van kemphanen,

vechthonden

en stormvogels…

 

Metafysische zwendel

 

Het leven is kort

en de verlossing moeilijk…

Afgezien van het feit dat verlossing

eerder iets lijkt van

de grootste twijfelaars…

 

zou het goed zijn eerst te weten

of de verlossing überhaupt wel

bestaat.

 

En als ze niet bestaat…

leiden al die moeite

en al die offers

uiteindelijk slechts naar 

metafysische zwendel…!

 

Vertaling Harrie Lemmens
Paperback met flappen, 104 blz.
€ 17,50
ISBN 9789492313874

Auteur